Tại Nam Phi, những người trồng nho ở tỉnh Western Cape đang chứng kiến mùa thu hoạch đến sớm hơn, thời tiết biến động khó lường hơn. Và để giữ được chất lượng của những giống nho vốn chỉ phù hợp với khí hậu mát lạnh, họ buộc phải thay đổi cách canh tác.

Từ trên cao, thung lũng Hemel en Aarde ở tỉnh Western Cape, Nam Phi hiện lên với những triền nho trải dài giữa núi và biển. Nơi đây được xem là một trong số ít vùng khí hậu mát tại Nam Phi đủ điều kiện lý tưởng để trồng pinot noir, giống nho nổi tiếng “khó tính” và nhạy cảm với nhiệt độ.

Tại trang trại rượu vang Creation Wines, pinot noir là niềm tự hào của nhà sản xuất và cũng là lý do nhiều du khách tìm đến.

Ông ZACK SANDE, Du khách chia sẻ: “Đây là loại rượu nằm giữa vang đỏ và vang trắng. Rất nhẹ nhàng, mượt mà, cấu trúc dễ chịu. Tôi thích dùng cùng sashimi cá ngừ hoặc một miếng cá ngừ áp chảo đơn giản.”

Nhưng phía sau những ly vang tinh tế ấy là nỗi lo ngày càng lớn về biến đổi khí hậu. Theo ông Jean-Claude Martin, nhà làm rượu kiêm chủ sở hữu Creation Wines, cho biết khu vực này đang may mắn vì được đại dương điều hòa nhiệt độ, giúp giảm bớt các biến động cực đoan.

Ông JEAN-CLAUDE MARTIN, Nhà sản xuất rượu vang, Chủ sở hữu Creation Wines cho hay: “Hiện tại chúng tôi chưa chứng kiến những thay đổi quá lớn. Nhưng tương lai thì chưa thể nói trước. Điểm may mắn của vùng này là không thuộc kiểu khí hậu lục địa. Đại dương đóng vai trò cân bằng nhiệt độ. Chừng nào nhiệt độ nước biển còn ổn định, chúng tôi vẫn chưa thấy những biến động quá nghiêm trọng.”

Tuy nhiên, các nhà khoa học cho rằng sự thay đổi đã bắt đầu xuất hiện rõ rệt. Theo nghiên cứu của Đại học Stellenbosch, mùa thu hoạch nho gần đây tại Western Cape là mùa thu hoạch sớm nhất từng được ghi nhận.

Tiến sĩ ERNA BLANCQUAERT, Chuyên gia nghiên cứu nghề trồng nho, Đại học Stellenbosch cho biết: “Trước đây, nho thường được thu hoạch từ giữa tháng 1 đến tháng 3. Nhưng ở các vùng mát như Hemel en Aarde, thời điểm này có thể kéo dài đến tháng 4. Với sự thay đổi của các giai đoạn sinh trưởng, nho sẽ được thu hoạch sớm hơn nhiều. Theo các mô hình khí hậu mới, đến năm 2035, việc thu hoạch có thể bắt đầu ngay từ tháng 11.”

Thu hoạch sớm không chỉ ảnh hưởng đến lịch lao động mà còn tác động trực tiếp đến hương vị và chất lượng rượu vang. Tại Creation Wines, các chuyên gia trồng nho đang sử dụng hệ thống giám sát thời tiết ngay trong vườn để theo dõi nhiệt độ, độ ẩm và lượng mưa theo thời gian thực.

Ông GERHARD BRUWER, Chuyên gia trồng nho, Creation Wines nói: “Năm nay khá đặc biệt. Ban đầu chúng tôi dự đoán vụ thu hoạch sẽ sớm hơn từ 7 đến 14 ngày so với năm ngoái. Và với những giống nho đầu tiên, thực tế đã sớm hơn khoảng 7 đến 10 ngày.”

Không chỉ theo dõi dữ liệu, các nhà vườn còn thay đổi phương pháp canh tác để thích ứng với khí hậu nóng lên.

Ông GERHARD BRUWER, Chuyên gia trồng nho, Creation Wines nói: “Biến đổi khí hậu là có thật. Vì vậy chúng tôi phải thay đổi nhiều thứ, từ việc trồng cây phủ đất để giữ ẩm cho đất đến thay đổi phương pháp cắt tỉa đối với các giống chardonnay và pinot noir.”

Theo các chuyên gia, đây là một phần của chiến lược “trồng nho chính xác”, mô hình ứng dụng dữ liệu khí hậu, địa hình và đất đai để nâng cao khả năng chống chịu của vườn nho.

Bà EMMA CARKEEK, Chuyên gia hỗ trợ kỹ thuật tổ chức Vinpro chia sẻ: “Cách tiếp cận của chúng tôi là đưa kỹ thuật canh tác chính xác vào hệ thống vườn nho. Điều đó có nghĩa là phải hiểu rõ địa hình, khí hậu, loại đất rồi kết hợp toàn bộ dữ liệu để đưa ra lựa chọn phù hợp nhất, nhằm duy trì một vườn nho có thể tồn tại và sản xuất lâu dài.”

Từ chuẩn bị đất, lựa chọn gốc ghép đến quản lý vi khí hậu trong từng khu vực nhỏ của vườn nho, mọi công đoạn giờ đây đều được tính toán kỹ lưỡng hơn.

Ở thung lũng Hemel en Aarde, nơi từng nổi tiếng nhờ khí hậu mát lạnh, những người làm rượu hiểu rằng lợi thế tự nhiên có thể không còn bền vững mãi mãi. Và trong cuộc đua với biến đổi khí hậu, họ đang cố gắng đi trước một bước, để giữ lại hương vị đặc trưng của những chai vang Nam Phi trong tương lai.