Các nhà khoa học Mỹ vừa phát triển một xét nghiệm máu mới có khả năng phát hiện hai loại protein đặc trưng liên quan đến bệnh Alzheimer là amyloid và tau. Đây được xem là những dấu ấn sinh học quan trọng phản ánh quá trình bệnh lý diễn ra trong não bộ từ rất sớm.

Đáng chú ý, nghiên cứu cho thấy những thay đổi này có thể xuất hiện trước khi các triệu chứng suy giảm trí nhớ bộc lộ từ 20 đến 30 năm.

Hình ảnh mô phỏng cho thấy các mảng amyloid và các đám rối protein tau tích tụ dần trong não, gây tổn thương tế bào thần kinh và cuối cùng dẫn tới sa sút trí tuệ.

Nghiên cứu được thực hiện trên hơn 1.300 người từ 53 đến 69 tuổi. Kết quả cho thấy khoảng 6% số người tham gia có nồng độ amyloid và tau cao trong máu. Những người này cũng đạt điểm thấp hơn trong các bài kiểm tra nhận thức và có nguy cơ suy giảm trí nhớ nhanh hơn trong những năm tiếp theo.

Theo các chuyên gia, phát hiện sớm là yếu tố then chốt bởi hiện nay đã xuất hiện một số loại thuốc có khả năng làm chậm tiến triển của Alzheimer bằng cách loại bỏ các mảng amyloid trong não. Tuy nhiên, giới khoa học cũng nhấn mạnh rằng sự hiện diện của amyloid chưa đồng nghĩa với việc một người chắc chắn sẽ mắc Alzheimer.

Tại các trung tâm nghiên cứu thần kinh ở Anh, các nhà khoa học đang tiếp tục phân tích mẫu mô não và dữ liệu sinh học để hiểu rõ hơn cơ chế tiến triển của căn bệnh này.

Dù vậy, các chuyên gia khuyến cáo xét nghiệm máu hiện chưa phù hợp để sàng lọc đại trà trong cộng đồng. Nguyên nhân là bởi xét nghiệm vẫn có thể cho kết quả dương tính hoặc âm tính sai lệch. Quan trọng hơn, việc phát hiện dấu ấn sinh học không thể thay thế cho chẩn đoán y khoa toàn diện.

Trong khi đó, các loại thuốc điều trị Alzheimer thế hệ mới cũng đang được cải tiến. Một số thử nghiệm hiện tập trung vào việc điều trị cho những người chưa xuất hiện triệu chứng hoặc mới ở giai đoạn suy giảm nhận thức nhẹ.

Các nhà khoa học kỳ vọng rằng việc can thiệp sớm hơn sẽ giúp bảo vệ não bộ hiệu quả hơn và làm chậm đáng kể tiến trình bệnh.Tuy nhiên, các phương pháp điều trị hiện hành vẫn tiềm ẩn nguy cơ tác dụng phụ nghiêm trọng như phù não hoặc xuất huyết não, đồng thời chi phí điều trị còn rất cao.

Từ một căn bệnh chỉ được phát hiện khi các triệu chứng đã rõ ràng, Alzheimer đang dần trở thành mục tiêu của các chiến lược chẩn đoán và can thiệp sớm. Dù còn cần thêm thời gian để hoàn thiện, xét nghiệm máu mới được xem là một bước tiến đáng chú ý trong nỗ lực đưa cuộc chiến chống sa sút trí tuệ tiến gần hơn tới mục tiêu phát hiện sớm và điều trị hiệu quả.